A tierra agricola ha pasato de ser un receptor de carbonio a ser un emisor y, por tanto, ye vital a transición enta practicas agricolas y ganaderas pa rechenerar a vida. O problema ye que multimilionarios y fondos de pensions se’n están beneficiando

 Michelle Redon

Probablement, ya has sentito parlar de l’agricultura rechenerativa. Talment t’ha arribato una publicación de ro prochecto de ras Planeses de ro CREAF u un reel d’un labrador rechenerativo como Francesc Font. Talment ya has visto Common Ground u te sona o tema por un video de Hope. Pero tamién puet estar que te b’haiga arribato vía spam de Bayer-Monsanto. Porque ra rechenerativa está de moda, asinas que actors muito diversos la presientan como una estratechia crucial pa mitigar a crisi climatica. Ye cierto? Veigamos-lo.

Ye vox populi que ro campesinato está escanyato: fertilidat a ra baxa, clima imprevisible, marguins angustos… cuan no ye una cosa ye l’atra. No le damos muita importancia porque que ros supermercatos continan plens y “qui día pasa anyo empenta”. Pero ra degradación va a l’alza, d’aquí ra efervescencia de propuestas alternativas como l’agricultura rechenerativa.

En qué consiste? Resumindo, se trata de posar a ro centro ra recheneración de ra vida de ro suel agrario, una vida de ra cuala no se’n parla pro. Decadas de destrucción de ra vida subterrania por part de l’agricultura industrial han pasato desapercibitas, pero haberbanos de fer muita mas atención a este entramato microscopico, crucial pa ra reproducción de ra vida. No b’ha agricultura sustenible sin biodiversidat subterrania. Y no b’ha enerchía mas renovable que esta enerchía microbiolochica.

Pero antes de seguir, dó somos y de dó venimos? A ro largo de ro sieglo XX l’agricultura industrial ha incrementato ra productividat de macronutrients por hectaria. Y, por tanto, tamién ha crexito ra población. De feto, muitos de nusatros no existirbanos sin a irrupción de ro diésel u de ros agroquimicos. Pero ye igualment evident que este proceso ha acarriato una enorme degradación ambiental. Comemos petrolio. Y esto tiene importants impactos sobre ra salut, a de cadagún de nusatros y ra de ra planeta. Si ya hemos superato siet de ros nueu limites planetarios, ye en buena part debito a l’agricultura industrial. Dica cuan podremos sustener una situación insostenible? A tierra está acorata por o impacte de ra enerchía fósil en forma de biocidas, fertilizants y labratas constants. Y nomás aconseguimos que contine producindo a truca de —endevinaz-lo—, sí, a base de cantidaz por cada día mas grans d’enerchía fósil por unidat producita. Ye un pex que se come ra coda.

A buena noticia ye que, por a mesma regla de tres, como mas enerchía microbiolochica recuperamos en es nuestros cambos, menos enerchía fósil necesitamos. Esta ye ra esencia de l’agricultura rechenerativa. Y s’aconsigue con tecnicas como ra cobertura permanent de ro suel, o labrato minimo, ra integración animal u ra biodiversidat activa. D’esta manera, s’acumula en o suel mas materia organica, mas carbonio, mas augua, mas fertilidat. Fin final, mas vida.

B’ha muito en chuego. Pa que no nomás estamos ninviando a l’atmosfera ro carboni de ros chacimientos de petrolio, sino tamién o que se chenera por cada día que cremamos una selva u degradamos a tierra. A materia organica de ro suel ye ra reserva de carbonio mas gran dimpués de ros oceanos, pero fa dos sieglos que la degradamos. O resultato ye que ra tierra agricola ha pasato de ser un receptor de carbonio a ser un emisor. Millons de toneladas de carbonio se pierden en l’atmosfera con cada labrata excesiva, con cada suel despullato. Y ra perdita de fertilidat que esto provoca se compensa con es fertilizants nitrochenatos sinteticos, es cualos a ro suyo turno ninvian encara mas dioxido de carbonio a l’atmosfera en degradar a materia organica. Regeneration International calcula que en total estas emisions pueden sumar anualment como minimo unas 51 Gt de CO₂, a las que cal sumar las 52 Ct que provoca ra degradación de ras tierras de pasto. En total, tres vegatas mas que ro que emitimos cada anyo cremando combustibles fosils! Don’t look up, mira ta baxo.

S’entiende agora pa que son vitals as practicas agricolas y ganaderas que pueden tornar a convertir a tierra en un almagacén de carbonio, augua y vida? O seiseno informe d’avaluación de ra IPCC de 2023 calcula que “ro potencial de reducción de GEH de l’agroecolochía ye similar u superior a ro que ofrex a transición a ras renovables”. Con as practicas rechenerativas podemos mitigar o cambio climatico, ra crisi de biodiversidat y tamién a sequera. Y ro campesinato saca estiella, ya que malas que son superatos es anyos inicials de transición a suya fayena se fa mas rendable, saludable y autonoma, necesitando menos biocidas, diésel y fertilizants; productos que, de feto, son por cada día mas caros. Cómo s’afirma dende ro prochecto Atmosterra, ye tiempo de “labrar o ciel y recarbonizar o suel”.

Estamos pus debant d’una propuesta redonda, no? Desgraciadament, no tot ye tan polito. Cómo yera d’asperar, es intereses corporativos están distorsionando esta transición. Una de ras razons d’este interés ye que dende fa uns anyos a captura agricola de carbonio ye un de ros activos que pueden crompar-se a ros mercatos de carbonio. No ye que siga un problema pagar a ro campesinato por fer bien as cosas. De feto, b’ha productors independients que preservando ros suyos agrosistemas y aconseguindo reduccions d’emisions están obtenendo beneficios adicionals a ros mercatos de carbonio. O problema ye que, como explica ra Vía Camperola, ros mercatos de carbonio impulsatos por as grans corporacions están plens de trampas.

En primeras, ros que mas s’están beneficiando de ros programas de refirme a ra conversión rechenerativa son multimilionarios y fondos de pensions que han ito crompando grans arias de labranza ros zaguers anyos pa anyadir-los a ra suya cartera d’inversions “verdas”. A uns 20 dólars por tonelada de carbonio secuestrato b’ha muitos diners a ganar. Y como que vivimos en un casino financiero global, se ganan mas diners especulando con es plans de recheneración que chestionando realment a tierra. Esto está provocando una nueva ronda d’acaparamiento de tierras en tot o mundo.

O secundo, ra organización Grain nos recuerda que estos mercatos de carbonio proporcionan “un incentivo poderoso pa atrayer es agricultors a ras plataformas dichitals que ras corporacions agroindustrials y ras grans interpresas tecnolochicas están desenvolvendo conchuntament pa influyir en es agricultors en a suya elección d’inputs y practicas agricolas”. Climate Field View de Bayer u ro “Centro d’operacions” de John Deere en son dos exemplos.

A tercera trampa ye relacionata con o feto que l’agricultura rechenerativa corporativa está promovendo… l’uso d’herbicidas! Sí, tal como sona. O ecorrechimen europeu promueve una mena de “siembra directa” intensiva en herbicidas y maquinaria de gran potencia. Se labra menos a tierra, pero a cambio s’utiliza encara mas glifosato, un herbicida toxico conoxito sobretot por o nombre comercial de Roundup, o producto estrela de ra megacorporación Bayer-Monsanto. Ye talment un zapo que nos hemos de tragar a cambio de no vier reducita ra producción d’alimentos? No, ra realidat ye que existen multiples alternativas por o manelle de ras hierbas no deseyatas, como ra eliminación mecanica u ros cautivos asociatos.

Y agora vien a gran pregunta: están a ro menos estos esquemas rechenerativos de ras grans corporacions reducindo ro carbonio de l’atmosfera? Pus tampoco no está gota claro, ya que ros sistemas dominants de pagamentos s’han disenyato de manera que nomás se saca estiella si s’explotan milars d’hectarias, dó s’analisan meyant drons uns pocos datos, insuficients pa fer-se una ideya de ra salut ecolochica d’una finca. Amás, se mesura ro carbonio sobre a base de contractos de diez anyos, tal como intresa a ros inversors, obviando que ra ciencia diz que en realidat necesitamos guarencias de retención d’a ro menos cient anyos.

Unatra limitación de l’agricultura rechenerativa corporativa la viemos en o caso d’Unilever, una de ras interpresas d’alimentos mas grans de ro mundo. A interpresa angloholandesa afirma estar comprometita “en una transición enta l’agricultura rechenerativa” con una enorme plantación de 2.250 hectarias de tomates a Badajoz chestionata per Conesa (conoxita por as suyas practicas d’explotación laboral). Allá s’han implementato milloras en o riego que acarreyan, afirman, una reducción de ro 35% l’uso de l’augua y un aumento de ro rendimiento de ros suyos cautivos en 30%. Y como que Extremadura traviesa ra pior crisi hidrica de ra historia, parexe una buena ideya. O problema ye que ra razón prencipal de ra falta d’augua no ye ra sequera persistent, sino ra expansión descontrolata de l’agricultura de regano destinata a ra exportación. U siga, ro problema no ye nomás como se producen es tomates, sino sobretot que se producen muitos tomates, masiatos tomates!

No amiguis, o mercato no lo resuelve tot. As bullas climaticas crompan o dreito a emitir dende una posición de privilechio. Y transmiten a ideya que compensar as emisions industrials protechendo bosques u cambiando practicas agricolas será suficient, pero a ra practica esto permite procrastinar en qué ye ra suya responsabilidat central: l’autolimitación de ras emisions.

No ye estranyo pus que ros pioners de l’agricultura rechenerativa s’haigan sublevato cuentra ra cooptación de ro termen. O que necesitamos no son falsas solucions, sino un amplo impulso a l’agroecolochía rechenerativa. No necesitamos convertir o cautivo de carbonio en un activo financiero, sino refirmar a ras buenas practicas con politicas publicas y consumo responsable. Y ros fondos per esta transición han de venir sobretot d’un incremento de ra tributación verda a ras interpresas con altas emisions. Y ye que, ya que totas necesitamos resolver o problema y guarenciar a chusticia climatica… por qué ras granchas haberban d’asumir es risgos y ras expensas de ra transición de raso ellos mesmos?

Arnau Montserrat 

veussobirania

Assemblea Pagesa i Ciutadana Metropolitana

Leave a Reply

Tendencias

Discover more from O Dichital

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading