A guerra, desencadenata por es ataques d’Israel contra Irán y intensificata por as represalias iranís, duró 12 días. Encara que breu, marcó un punto d’inflexión en a politica mundial. Ye fundamental analisar este conflicto dende diversas perspectivas, incluyindo ro suyo impacto en a relación entre Turquía y Irán.
Turquía y Irán son dos de ros países mas poderosos d’Orient Meyo. Una analisi historica revela que ra relación entre toz dos países ha experimentato altibaxos.
Mesmo entre ros periodos de mayor cooperación, siempre han existito tensions subchacents. No serba exacherato afirmar que ditas tensions tamién aflororon durant a guerra de 12 días entre Irán y Israel.
O gubierno de l’AKP en Turquía ha preferito, durant pro tiempo, mantener una relación equilibrata con es países de ra rechión, incluyito Irán. Un enfoque semellant, a ro menos superficialment, se manifestó tamién durant a recient guerra. De feto, enta ro final de ro conflicto, ro 21 de chunyo, ra portavoz de ro gubierno iraní, Fatemeh Mohajerani, emitió una declaración en a cuala expresaba ro suyo agradeximiento por a postura clara y decidita de cuatro países. Mencionó a Rusia, China, Pakistán y Turquía. Manimenos, a situación dista muito d’estar tan simpla.

O gubierno de l’AKP desempenyó un papel important en es cambios de rechimen en Iraq y Libia. En a posterior guerra civil en Libia, emparó ubiertament a una de ras faccions belicherants y contribuyió a privar a suya redota. Posteriorment, Turquía tamién forchó relacions con o bando contrario y, dica hue, ra suya influencia sobre ro país persiste.
Mas recientment, o gubierno de l’AKP desempenyó un papel fundamental en es esfuerzos pa derrocar a ro rechimen Baaz en Siria. Durant anyos, Turquía emparó ubiertament a muitos de ros grupos islamistas que luitaban cuentra ro gubierno d’Assad.
Totas estas iniciativas estioron producto d’un enfoque de politica exterior comunment conoxito como neootomanismo. Afirmando heredar o legato de ro Imperio Otomano, o gubierno de l’AKP desenrolló un reflecto de propiedat sobre totas as tierras que d’antis mas gubernoron es otomans, referindo-se a ellas como o “legato otomán”. Esta politica neootomana, pro a fes, no surtió simplament d’una anyoranza nostalchica de ro pasato prerrepublicano u de sieglos anteriors, sino que yera impulsata por necesidaz muito contemporanias. L’abanzata economía capitalista de Turquía buscaba expandir-se dillá de ras suyas buegas y crear nuevas esferas d’influencia. Turquía aspiraba a ascender en a hierarquía imperialista, y esta politica s’aliniaba estreitament con ixa ambición.
Yera evident que un cambio de rechimen en Siria tenerba consecuencias de gran alcanz. Dica ro momento, ro mayor truco se b’heba asestado a ra resistencia palestina, ya que ra Siria d’Assad heba servito como una puerta de dentrata vital pa ixa luita. Dimpués de Siria, yera evident que Irán serba ro siguient. A politica neootomana chugó un papel important pa plegar a este punto.

O neootomanismo busca aproveitar es intentos de l’imperialismo de remodelar Orient Meyo, considerando-los como grans oportunidaz. En este nuevo Orient Meyo, do ras buegas, es equilibrios y ras alianzas escomencipian a cambiar, Turquía aspira a forchar nuevas esferas d’influencia.
Es recients ataques d’Israel cuentra Irán dispertoron un gran entusiasmo en l’AKP y en es cerclos capitalistas progubernamentals. Si bien este entusiasmo nunca se reflectó ubiertament en a politica oficial, yera facilment perceptible en es escritos y declaracions de personas cercanas a ro gubierno. Estes cerclos se referiban a Irán como l’enemigo historico de l’Imperio Otomán. Es sectors islamistas d’estos cerclos gosan atribuyir esta hostilidat a ra división sectaria, enmarcando-la arredol de ro predominio de ro islam sunita en Turquía frent a ro chiita en Irán, y fundamentando ra enemistat, en particular, en esdevenimientos de ro sieglo XVI. En aquella epoca, ra luita por o dominio de ras tierras d’Anatolia se libraba entre l’Imperio Otomán y l’Imperio Safavida, una luita que remató a favor de ros otomans. O Imperio Safavida se considera precursor de ro Irán moderno, y ro establimiento de ro chiismo como secta oficial d’Irán se remonta a ro periodo Safavida.
Unatro enfoque, que no atacaba dreitament a Irán, se configuró arredol de ra ideya de mantener a mesma distancia de toz dos bandos en conflicto, considerando a toz dos países como rivals rechionals clau de Turquía. Seguntes esta perspectiva, ro verdadero obchectivo serba, en zaguera instancia, ra propia Turquía. Por exemplo, un destacato periodista islamista cercano a ro gubierno describió ra guerra entre Irán y Israel como una “luita orquestrata”, afirmando que l’obchectivo prencipal yera esbarrar l’atención de Gaza. Argumentó que ra tensión persistent entre ro gubierno iraní y ro suyo pueblo s’heba resuelto a favor de ro rechimen, y que Irán s’heba convertito tanto en victima como en heroi.
Por unatro costato, encara que no yeran cercanos a ro gubierno, cualques cerclos y periodistas prooccidentals, y mesmo proisraelins, adoptoron una postura antiiraní basata en o secularismo. Argumentoron que ro colapso de ro rechimen relichioso y reaccionario d’Irán tamién beneficiarba a Turquía.
Manimenos, o cambio de clima dimpués de ras represalias d’Irán cuentra ros ataques israelins tamién influyió en es cerclos mencionatos, provocando un notable retroceso en ixas narrativas anteriors.
O gubierno, por a suya part, adoptó una postura oficial equilibrata. Por exemplo, si bien condenó ros ataques aerios estatounidencos cuentra Irán, tamién criticó o bombardeyo iraní en represalia a ra base estatounidenco en Qatar. Entremistanto, continó ro estreito contacto con es líders iranís. Manimenos, existe una contradicción significativa entre esta retorica equilibrata y ra contina cooperación de Turquía con as prencipals potencias imperialistas. As bases militars en Turquía, ubiertas a l’uso d’Estatos Unitos y ra OTAN, desempenyoron un papel activo en as operacions d’Israel y Estatos Unitos cuentra Irán. En particular, a base de radar Kürecik en Malatya contribuyió a ra detección de misils lanzatos dende Irán. Estos fetos revelan a verdadera postura de ro gubierno de l’AKP. En es zaguers tiempos, o gubierno ha orientato ra suya politica exterior neootomana, de larga data, enta un aliniamiento cada vegata mayor con l’imperialismo occidental. En realidat, nunca debilitó ros suyos vinclos con es actors imperialistas occidentals. Manimenos, en a suya busqueda de nuevas zonas de maniobra pa satisfer as necesidaz d’expansión de ro capitalismo turco, ocasionalment experimentó tensions con estes actors. En este contexto, se desenrolloron relacions mas estreitas con países como Rusia y Irán, estatos en a mira de l’imperialismo occidental. Por unatro costato, estas relacions tamién han permitito a Turquía desempenyar o papel de correya de transmisión entre ras potencias occidentals y estos países. O exemplo mas recient d’esto ocurrió en a cumbre de ra Organización de Cooperación Economica celebrata en Azerbaichán. A imachen de Pezeshkian, Erdoğan y Aliyev chuntos estió ampliament compartita por es meyos de comunicación oficials turcos, descrita como “momentos sincers que se difundioron rapidament en es rez socials”.

Unatra dimensión de ro problema se refiere a ra población azerí resident en Irán, que, seguntes diversas estimacions, constituye entre ro 15% y ro 25% de ra población total de ro país. O potencial exito de ros ataques imperialistas y ra posibilidat de ra desintegración d’Irán como resultato han chenerato inquietut entre ra población azerí. A rapida profundización de ra cooperación d’Azerbaichán con l’imperialismo occidental en es zaguers anyos ha reforzato ras suyas ambicions de convertir-se en una potencia rechional. A crexent tensión en as relacions entre Azerbaichán y Rusia tamién ha d’avaluar-se en este contexto. A estreita relación entre Turquía y Azerbaichán ha alimentato ra ideya que Turquía poderba beneficiar-se de ra crexent influencia d’Azerbaichán en territorio iraní. As recients midas pa incluyir a Armenia en esta cooperación tamién han d’entender-se en este mesmo marco.
Unatra dinamica clau involucra a ros kurdos que viven en Irán y atros países de ra rechión. A ro comienzo de ros ataques israelins, cualques actors separatistas kurdos en Irán emitioron declaracions afirmando que l’ataque representaba una oportunidat pa derrocar a ro rechimen, y que esta oportunidat heba d’aproveitar-se. Manimenos, estas declaracions no estioron seguitas d’accions concretas.
O gubierno de l’AKP preferirba que estas transformacions se producisen gradualment, de traza que le permitisen expandir a suya propia esfera d’influencia, en cuenta de meyant cambios rapidos y incontrolables. O marco de ra politica exterior neootomana posiciona a Irán como un adversario, tanto por a suya condición de potencia rechional como por o suyo aliniamiento con un bloque sectario diferent. Dende esta perspectiva, ro debilitamiento d’Irán se considera favorable. Manimenos, un cambio de rechimen total, que probablement conducirba a ra rapida desintegración de ro país y crearba vuedos de poder que convidarban a ra intervención de ras fuerzas imperialistas y Israel, no ye deseyable actualment. Tal escenario desencadenarba ra surchita de dinamicas azerís y kurdas incontrolables, cadaguna de ras cualas planteya importants desafíos en termens de chestión y contención.
O capitalismo turco, que busca ro creximiento y ra expansión, ye impulsando una politica exterior neootomana marcata por l’oportunismo y ra inconsistencia. Esta politica, que cambia de forma seguntes as circumstancias, no ofrex garra esperanza significativa pa ros pueblos de ra rechión, que ro suyo futuro se veye menazato por as intervencions imperialistas.






Leave a Reply