Es casos de corrupción que secuten ciclicament a ro Partito Popular y a ro Partito Socialista Obrero Espanyol no son anomalías ni accidents desafortunatos de ra vida politica. Mas bien, son a expresión reiterata d’un sistema que ra suya forma politica requiere d’estas practicas pa funcionar de traza eficaz. A corrupción, luent d’estar una desviación moral d’uns pocos malos actors, ye una forma de chestión de ro capital y de ro poder. O caso Ábalos-Cerdán, que ha colocato nuevament a ro PSOE baxo ro foco, no ha d’estar interpretato como un episodio aislato, sino como reflecto d’un entramato estructural que afecta por igual a toz dos grans partitos de ro rechimen de ro 78.

A corrupción politica no puet entender-se sin a suya armiella mas amagata y, a ra vegata, mas decisivo: es corruptors. En cada yoya, en cada adchudicación irregular, en cada contracto inflato, b’ha una interpresa, un grupo economico u un ret d’intereses que obtien beneficios concretos. Ye muito ilustrativo observar cómo Acciona, ra interpresa agradexita con Cerdán por l’adchudicación d’obras, tamién donaba a ra caxa B de ro PP y tamién estrucó concursos de carreteras de 2014 a 2018. Politicos u directivos son apartatos, pero ra lochica subchacent sigue operando y troba nuevas figuras en as cualas encarnar-se. O problema no ye nomás que un politico cobre una comisión, sino qué intereses son financiando ixa comisión y por qué. A figura de l’empresario que paga por obtener favors –licencias, concesions, obras publicas– ye tan central como ra de ro politico que accepta ro suborno.
Sin esta atra metat de ro fenomeno, sin entender cómo ras interpresas s’articulan con es aparatos de ro Estato pa influyir en decisions y reendrezar recursos publicos, cualsequier critica a ra corrupción se queda en o terreno moral. Ye astí do reside una de ras prencipals limitacions de ro discurso anticorrupción tradicional: denuncia a ro ladrón, pero no a ro sistema que lo convierte en intermediario d’una lochica d’acumulación. A corrupción, como forma de chestión capitalista de ro Estato, permite accelerar procesos de concentración de capital, guarencia retornos rapidos y asegura ra fidelidat de bels sectors empresarials. No ye un fallo: ye una función.
Dende Leire Díez, Koldo García, Ábalos u Santos Cerdán dica l’entorno mas proximo d’Ayuso y ra suya parella defraudadera confesa, pasando por es tentaclos chudicials de ro lawfare y ras asociacions ultradreitistas como “Manos Limpias” u “Hazte Oir”, o que emerche ye una disputa entre dos grans bloques politicos por o control de l’aparato estatal. Toz dos represientan variants de ro mesmo modelo de chestión: o capitalista. As suyas diferencias –retoricas u d’estilo– no impiden que compartan una mesma lochica de fondo. En un contexto de reducción de ras taxas de ganancia y crexent dificultat pa reproducir beneficios, es partitos se convierten en administradors d’intereses privatos que compiten por l’acceso a eo presupuesto publico y a l’aparato regulador.
A corrupción no ye un obstaclo a esta competencia, sino un de ros suyos mecanismos. Que ro PSOE tienga hue de lidiar con o escandalo de Cerdán mientres negocia ros presupuestos, u que ro PP intente desgastar a ro Gubierno emparando-se en filtracions chudicials y mediaticas, no fa sino amostrar que ro conflicto politico se desplega en o corazón mesmo de ros aparatos de ro Estau. O lawfare, ras campanyas mediaticas y ras porgaduras internas no son signos de disfunción: son a forma en que este sistema se reorganiza, especialment en tiempos de crisi.
Debant d’esta situación, muitos votants socialdemocratas s’enfrontinan a una contradicción brutal: tragar con escandalos de corrupción en o suyo partito suposadament pa privar a plegata de ra ultradreita. A cerina a un Gubierno de PP y Vox actúa como chantache emocional que immobiliza a amplias capas progresistas. Se planteya asinas un falso dilema: u s’accepta a ro corrupto conoxito u s’entrega ro poder a una dreita encara mas reaccionaria. Esta lochica conduz a una normalización de ras practicas corruptas baxo ro pretexto de «no fer-le ro chuego a ra dreita».
Por a suya part, Podemos, como expresión d’una socialdemocracia radicalizata y en tensión con o bipartidismo, presienta un discurso mas radical, mas combativo, pero encara dende ras lochicas moralistas. A suya perspectiva ye que ra determinación esencial que leva a ra corrupción ye ro propio poder, a posición privilechiata que implica, y por ixo cal implantar mecanismos de contención mas efectivos y descartar a un bipartidismo que ye infectato dica ra medula. Esta visión, encara que útil pa ra supervivencia de ro partito de Montero y Belarra, no plega a ro fondo de ra cuestión: a corrupción no ocurre por una maldat abstracta intrinseca a ro poder, sino porque ye un instrumento de dominación en a forma politica capitalista. No ye un problema de ro bipartidismo, sino de ro partidismo capitalista.
Preguntemos-nos: puet haber capitalismo sin corrupción? Tecnicament, sí. Pero serba un capitalismo mas lento, mas burocratico y, por tanto, menos eficaz pa ros obchectivos d’acumulación de capital. As yoyas, as comisions y ros favoritismos permiten alcorces en l’asignación de recursos, blindan posicions de poder y permiten zarrar alianzas duraderas entre sectors empresarials y partitos. A corrupción funciona como un lubricant que achiliza ros engranches de ro sistema. Ye una vía paralela que connecta ra base economica con a superstructura politica, molliando y achilizando ros procedimientos formals de ro Estato de dreito.
Por ixo, limitar a critica a ra corrupción a un problema d’individuos, u de partitos concretos, ye, en o fondo, funcional a ro sistema. En cuenta de cuestionar a estructura, se busca rechenerar-la meyant cambios esteticos u eticos. Pero mientres a forma politica siga estando capitalista, u siga, entre que ro Estato se mantienga como un espacio d’intermediación d’intereses privatos y de reproducción de relacions de clase, ra corrupción seguirá existindo. Podrá cambiar de forma, de nombres y de protagonistas, pero no desaparexerá.
En este contexto, hemos d’estar cudiadosos pa no cayer en unato xuelo: ro de ra instrumentalización mediatica de ra corrupción. Cuan salen a ra luz casos como ro de Santos Cerdán, no lo fan por una subita pulsión de chusticia. Muitas vegatas, estas filtracions responden a operacions internas de sectors de ro capital, en este caso con vinclos estreitos con a dirección de ro PP, a chudicatura, ra ultradreita u ro denominato Estato profundo, que buscan desgastar a l’actual Gubierno de coalición. Sinyalar esto no implica chustificar a corrupción ni mirar pa unatro costato, pero sí exiche una lectura mas complexa que ra simpla indignación moral.
Pa guarenciar una posición independient de clase ye fundamental denunciar a corrupción, pero tamién identificar o papel que cumplen es poders economicos, mediaticos y chudicials en estas campanyas. En caso contrario, corremos o risgo de convertir-nos en ferramientas útils de ros sectors de ro capital afíns, en este caso, a ra dreita de ro Estato. No se trata de silenciar es escandalos por cerina a beneficiar a ra dreita, ni d’explotar-los sin contexto. Se trata de construyir una critica que siga, de vegata, etica y estructural, que desenmascare a ros corruptos pero tamién a ros corruptors, y que meta en cuestión a forma politica que los produz y los reproduz y ro sistema economico que los necesita.
A corrupción no ye una taca que haiga de limpiar-se, sino un sintoma d’un sistema que, sin ella, funcionarba pior. Entre que ro capitalismo siga estando ro modelo organizativo de ra vida social y politica, b’habrá Ábalos, b’habrá Ayusos, habrá yoyas, comisions y favors. Y dezaga de cadagún d’ellos b’habrá siempre una interpresa, un interés privato, un corruptor que permanex en a uembra. Y, mientres no lo nombremos, nomás seremos cambiando d’actors en a mesma trachicomedia.






Leave a Reply