Mayo bien podese estar o mes de ras transicions estudiantils. En o mayo de fa cuatro anyos, yo yera un estudiant de segundo de bachillerato que ya heba acabaro ras clases y que se yera preparando ra selectividat. Agora, en cuarto de carrera, he acabato tamién este mayo as clases, a resultas de fer o treballo de fin de grau.

Como antonces, en este mes de mayo, cientos de mils d’estudiants por tot o país se preparan es exámens de ra Preba d’Acceso a la Universidat (PAU) dimpués d’haber cursato dos anyos de bachillerato. M’alcuerdo d’aquel tiempo dos cosas: es companyers y companyeras que fueron cayendo por o camín durant es dos anyos de bachillerato y ra ansiedat d’aquels que bi plegoron por aconseguir a nota de corte de ra carrera que quereban. Por suerte, ra mía carrera, que no la quiere dengún (Filosofía), teneba una nota de corte que con aprebar en yera pro.

En o Frent d’Estudiants somos estudiants que, amás d’ir pasando asignaturas, tendemos a preguntar-nos por es porqués de ro funcionamiento de ro sistema educativo. Y fa ya muito que nos preocupa ra selectividat, a suya razón de ser y ras suyas consecuencias, de ro mesmo modo que en o suyo día nos preocuporon as revalitas.

Asinas pues, qué problema b’ha con a selectividat? Debant de tot, aclarir que nusatros entendemos que ra educación ye resultato de ras necesidaz de ro funcionamiento que tien a sociedat. Hue ra sociedat ye, basicament, a sociedat de ras interpresas privatas, sobre tot de ros grans monopolios. A gran mayoría de nusatros, o papel que cumplimos dentro d’este esquema ye ro de ser treballadors, asalariatos de ras interpresas. Cuál ye ro rol de ra educación en esta sociedat? Convertir-nos en o tipo de treballadors que ras interpresas quieran en cada momento. En esta linia ye en a cuala van totas as leis d’educación y totas as normativas, independientment de ro gubierno que pertoque (lo tenemos bien comprebato).

Dito esto, ra selectividat, por o que hemos puesto comprebar, nomás sirve pa una cosa: que no tota ra chent tienga ra oportunidat de dentrar en a universidat. Asinas de sencillo. Ocurren dos cosas. En primer puesto, que ras universidaz publicas no reciben o financiamiento suficient como pa poder ofrir a ofierta con que cubrir esta demanda. Como diciemos, a sociedat funciona seguntes l’interés de ras interpresas y ro Estato ye ro maximo exponente d’ixo (ni partitocracia ni leis: interpresocracia). Y si por exemplo a ras interpresas les cal ser salvatas durant una crisi u piden una mayor inversión pa competir en millors condicions en o mercato, ro Estato retallará de ros servicios publicos y les dará ros diners. D’atra part, si ras interpresas descubren, como lo son fendo, que ra educación ye un sucoso nicho de mercato de do quitar grans beneficios, se preocuparán por que ro Estato desmantele ras universidaz publicas, de traza que no b’haiga unatra que ir a ras suyas universidaz privatas.

En segundo puesto, somos vivindo un momento do ras interpresas o que son buscando son u treballadors con baxa cualificación, u treballadors formatos en cosas superespecificas que en poco tiempo, amás, probablement sigan obsoletas, y ra estructura universitaria que hemos heredato les ye suposando un problema. Dende fa pros decadas, a universidat s’actualizó a ras necesidaz de ras interpresas d’antonces: frent a l’ideyal humanistico tradicional, se tecnificoron y orientoron a ro mercato laboral. Pero lo facioron dende ra perspectiva d’una formación cheneralista, u siga, formando estudiants que tenesen una conoxencia cheneral de ra suya materia pa posteriorment ir-se especializando y amollando-se. Hue, este tipo de formación ye dexando de ser atractiva pa ras interpresas: les resulta insuficient. Cuál está sendo ra estratechia? Potenciar a Formación Profesional y reducir cada vegata mas a formación cheneralista en a universidat, en vegata que se fomenta ra formación d’especialización como ros masters u ras microcredencials. Resultato: a selectividat impide que una determinata cantidat d’estudiants pleguen a ra universidat y aquels que plegan los distribuye seguntes as necesidaz chenerals de ras interpresas a la hora de formar treballadors u, en atras parolas, que no te da ra nota pa ra carrera que quiers. Aportemos bel dato. Nomás o 50,5% de ra población entre 25 y 30 anyos tien estudios superiors. A  taxa d’alumnato que repite curso en bachillerato ye de ro 8,5% en centros publicos y de ro 3,2% en os privatos (diferencia que no sosprende, sapendo que ras cualificacions en es privatos vienen mas por es diners que por o esfuerzo). Si acudimos a ros datos de ra selectividat, ye cierto que ro 94,4% de ros exámens de 2023 yeran aprebatos en a primera ordinaria, pero ra taxa d’adecuación, u siga, d’haber dentrato en a carrera que querebas, fue en o curso 2023-2024 de ro 72,5%. A consecuencia: una taxa d’abandono que ronda ro 22,5% y de cambio de carrera de ro 9,1% en o primer anyo. Cal fer cuenta que dende 2017, as notas de corte no han feto mas que puyar en practicament totas as ramas, fueras d’en Artes y Humanidaz.En resumen: si plegas a ra selectividat y aprebas, no tiens asegurato dentrar en a carrera que querebas, y ye pro probable que acabes abandonando en a cuala has puesto dentrar-ie.

Por unatro costato, ye relevant sinyalar que totas estas cifras fan referencia a ra chent que intenta acceder meyant o itinerario ESO-Bachillerato-PAU-Universidat, baxo ras edaz que se preveyen pa cada tramo educativo. Porque como intentes acceder meyant una FP u con una edat mayor de 24 anyos, ra cosa s’embolica muito. Es aprebatos en l’examen d’acceso mayors de 25 anyos se reducen a ro 55,5%, seguntes datos de 2023. Cal fer cuenta, amás, que aquels que ingresan con mas de 20 anyos son, en a suya mayoría, provenients d’una FP. Si acudimos a ros resultatos, estos aspirants tienen en cheneral un menor grau de percentaches en aprebatos y notas meyas inferiors. De ros estudiants de nuevo ingreso en o curso 2023-2024, ro 80,4% proveniban de ro Bachillerato; ro 10,7%, d’una FP; y ro 0,7% yera mayor de 25 anyos. En atras parolas: como en dexar a ESO heses dentrato en una FP u como quieras dentrar en a universidat con una edat mas abanzata, ras tuyas condicions a ra hora de competir con a resta d’aspirants serán sensiblement piors. La consecuencia? Si asperabas amillorar as tuyas condicions de vida y de treballo aconseguindo una carrera, no conseguiras cosa.

Por concluyir con este recorrito numerico, bel cuestion en relación a ras universidaz privatas: dende 2016, b’ha habito un descenso de ra cuota d’estudiants que tienen as universidaz publicas respective a ras privatas de ro 85,7% a ro 78,2%, habendo simultaniament una perdita de ro 3,5% d’estudiants en as publicas y un aumento de ro 61,1% en as privatas.

Agora que hemos visto un poquet cuálo ye ro sentiu de ra selectividat y ras suyas consecuencias palpables, vien a pregunta: Qué fer? Dende ro Frent d’Estudiants, desfendemos pa escomencipiar a necesidat d’aumentar o financiamiento de ras universidaz publicas pa que puedan ofrir as plazas suficients pa cubrir as necesidaz de ra población. Pa seguir, que se substituiga a selectividat por un programa d’orientación con criterios estrictament academicos. B’habrá qui piense que sí, que ye muito bien a propuesta, pero que no ye realista. Respondemos que tampoco parexeba posible acabar con as revalitas (que yeran bela cosa parexito a ra selectividat, pero pa plegar a bachillerato) y ros estudiants de fa una decada las tumboron. Cómo? Meyant a organización y ra luita. O realismo ye cosa de gavachos.

Como cada anyo, este mayo, cientos de militants de ro Frent d’Estudiants escomencipian a planificar a campanya cuentra ra selectividat, buscando concienciar a cada vegta mas estudiants de ro nocivo d’esta preba y aumentando ra cantidat d’estudiants disposatos a organizar-se pa cambiar esto. Y, ya de retruque, tot o que ha d’estar cambiato. Asembleas, cartels, pancartas, fulletas, charratas… Tot un continchent militante, crexent anyo a anyo, se ye organizando por tot o país pa desfender una educación a a plego de ra mayoría treballadera.

Y por si belún se lo pregunta, sí, en o chunyo de fa cuatro anyos, en rematar es exámens fue a repartir bel fulleta cuentra ra selectividat.

Fausto Solanas

Leave a Reply

Tendencias

Discover more from O Dichital

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading