Escriche, J. (2019). Teruel.

Cada 1 de noviembre dende fa más de 1.290 anyos se celebra o día de toz os santos en tota Espanya (tamién conoxiu como día d’as animas, Tots Sants, etcetera) Ista ye una fiesta heredada d’o catolicismo como muitas atras en Espanya, manimenos, contiene diferencias rechionals, en iste caso nos centraremos en tres d’as tradicions unicas d’iste 1 de noviembre dentro d’o propio Aragón.

Piedrafita de Tena (Uesca)

En iste caso a fiesta se celebra a nuei d’o 31 a l’1 y ye conoxida como “A nuei de ras Bruxas”. En ista, os vecins se visten de bruixas, demonios y demás creaturas mitolochicas; ye important entender que as bruxas d’o pirineo no son como as estausunidenses, as pirenaicas resaltan por o suyo vinclo con a naturaleza y por a suya conoixencia d’a naturaleza y merezina/ curas tradicionals. Una vez vestius, se realizan desfiles con luceras y danzas y mosicas tradicionals con instrumentos de percusión y en finalizar o desfile se gosan contar historias sobrenaturals d’a Valle de Tena.

Trasmoz (Zaragoza)

Iste lugar d’a comarca zaragozana de Tarazona y o Moncayo talmén siga un d’os más famosos a causa d’a suya condición de lugar maldito y excomulgau. Allí cada 1 de noviembre se celebra a suya sonada “procesión d’animas”, ta ixo as carreras d’o lugar acullen una decoración que las tornan a la epoca medieval que se mezclan con os altars familiars situaus en distintas partes d’o lugar. A lo lusco vecins y visitants se visten con tunicas y ropaches escuros iluminaus cuasi en a suya totalidat por as velas que portan cadagún d’els que fan recordar, salvando as distancias, a la procesión gallega d’a Santa Companya.

Luco de Xiloca (Teruel)

Por unatro costau, en Teruel en Luco de Xiloca l’ambient en a suya procesión d’animas ye d’una mayor sobriedat. Allí a chen d’o lugar se visten con tunicas y caperuchas imitando a imachen d’as “almas en pena” que son conducidas ta lo fosal alumbraus por lanternas y velas mientres se camina en absoluto silencio solo interrumpiu por rezos, u a lo menos asinas se feba tradicionalment, pero entre istos zaguers anyos tanto en a capital teruelana como en cada vez más lugars d’ista provincia se fica un acompanyamiento mosical más alegre.

A parte d’ista procesión, en Luco de Xiloca se realizan tamién representacions d’antigas leyendas d’Aragón y rituals de protección y limpieza de fogars que “evitan” que os espritos se queden atrapaus en as casas.

Istas son nomás belunas d’as distintas tradicions que conviven con l’halloween moderno ficau ya tamién en Aragón. Precisament por a cantidat de países en os cuals se celebra ista festividat estausunidense, ye especialment important recordar y mantener vivas as tradicions locals y unicas que se celebran en istos lugars en calendatas similars y que corren periglo d’estar absorbidas por o chigant americano.

Lydia Bernal Sanz

Leave a Reply

Tendencias

Discover more from O Dichital

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading